FIDIC.uz · Kalkulyator
Liquidated / Delay Damages
Kechikish uchun summa = kunlik stavka × kechikish kunlari, lekin Contract Data dagi capdan oshmaydi. Sub-Clause 8.8 (2017).
Vosita nima qiladi
Summa kechikish kuni uchun stavkani kunlar soniga koʻpaytirish yoʻli bilan hisoblanadi, lekin Contract Data da belgilangan chegaradan yuqori emas. Ikkala qiymat ham shartnomaviy: ular Buyurtmachining haqiqiy zararidan kelib chiqmaydi va uni isbotlashni talab qilmaydi. Shuning uchun cap ni tekshirish stavka haqidagi bahsdan muhimroq: chegara bu asos boʻyicha butun risk ochiqligini cheklaydi.
Dastlabki maʼlumotlarni qayerdan olish kerak
- Kun uchun stavka — Contract Data dan; odatda kalendar kuni uchun Accepted Contract Amount dan foiz.
- Kechikish kunlari — barcha berilgan EOT hisobga olingan yakunlanish sanasidan sanaladi, dastlabkisidan emas.
- Chegara (cap) — Contract Data dan; maydon boʻsh boʻlsa, bu oʻzi tender bosqichida savol berish uchun sabab.
Natijani qanday oʻqish kerak
Agar hisob cap ga tayangan boʻlsa, bu asos boʻyicha keyingi kechikish summani oshirmaydi — lekin risk tugadi degani emas. Chegaraga yetganda Buyurtmachida boshqa mexanizmlar, shu jumladan bekor qilish paydo boʻlishi mumkin. Teskari tomoni ham bor: standart FIDIC konstruksiyasida jarima kechikish uchun yagona vosita, shuning uchun oʻsha zararni qayta undirib boʻlmaydi.
Vosita nimani hisobga olmaydi
- Boʻlimlarga boʻlingan qabulni hisobga olmaydi: obyektning bir qismi topshirilgach, jarima miqdori mutanosib kamayishi kerak.
- Barcha topshirilgan EOT claims koʻrib chiqilganini tekshirmaydi — aynan ular kechikish kunlari sonini oʻzgartiradi.
- Jarima haqidagi band shtraf sifatida shakllantirilgan boʻlsa, u qoʻllaniladigan huquq boʻyicha kuchda qolishini baholamaydi.
- Stavka va toʻlovlar turli valyutalarda ifodalangan boʻlsa, valyuta bandlarini hisobga olmaydi.
Savollar
Agar Contract Data da jarima chegarasi koʻrsatilmagan boʻlsa nima qilish kerak?
Buni imzolashdan keyin emas, tenderga tushuntirishlar bosqichida koʻtarish kerak. Chegara yoʻqligi bu asos boʻyicha risk ochiqligi rasman cheklanmagan va har kuni kechikish bilan oʻsishini bildiradi. Koʻp loyihalarda bunday maydon paket tayyorlashdagi eʼtiborsizlik natijasi va clarification bosqichidagi savol uni mojarosiz yopadi.
Buyurtmachi jarimani oraliq toʻlovdan ushlab qola oladimi?
Odatda ha, bildirishnoma va qaror protsedurasi bajarilsa. Lekin keyinchalik shu davrni qoplaydigan EOT berilsa, ushlab qolingan mablagʻ qaytarilishi kerak. Amalda bu barcha topshirilgan claims koʻrib chiqilgunga qadar ushlab qolish Buyurtmachi uchun xavfli qadam va pudratchiga toʻlov kechikishi boʻyicha qarshi daʼvo uchun sabab ekanini anglatadi.