Terms Library
FIDIC lug‘ati
FIDIC shartnomalarining asosiy atamalari — hujjatlardagidek inglizcha va oddiy izoh bilan.
Bill of Quantities (BoQ)
Hajmlar qaydnomasi
Narxlangan ish hajmlari ro‘yxati; Red/Pink Book’da to‘lov asosi (re-measurement).
Claim
Da’vo
Bir tomonning ikkinchisidan qo‘shimcha to‘lov, muddat yoki boshqa huquq talab qilishi. 2017-yilda — har ikki tomon uchun yagona tartib (Clause 20).
Contractor
Pudratchi
Ishlarni bajaruvchi tomon; Yellow/Silver’da loyihalash uchun ham javobgar.
DAAB
Nizolar bo‘yicha kengash
Dispute Avoidance/Adjudication Board — nizolarni oldini olish va hal qilish uchun doimiy organ; qarorlari darhol ijro etilishi shart.
Defects Notification Period (DNP)
Nuqsonlar xabar berish davri
Qabul qilingandan keyin Pudratchi aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etishi shart bo‘lgan davr (Clause 11).
Delay Damages
Kechikish uchun jarima
Yakunlash kechikkani uchun oldindan baholangan zararlar (liquidated damages), odatda chegaralangan.
Determination
Muhandis qarori
Tomonlar kelishmagan masalani kelishish yoki aniqlash bo‘yicha Muhandis qarori (Sub-Clause 3.7).
Employer
Buyurtmachi
Ishlarga buyurtma beruvchi va to‘lov majburiyatlarini bajaruvchi tomon; Silver Book’da Buyurtmachi vakili orqali harakat qiladi.
Employer's Representative
Buyurtmachi vakili
Silver Book’da mustaqil Muhandis o‘rniga shartnomani boshqaradi; Buyurtmachi manfaatida harakat qiladi.
Engineer
Muhandis
Shartnomani yuritish uchun Buyurtmachi tomonidan tayinlangan shaxs (Red/Yellow). Qaror chiqarishda neytral harakat qilishi shart (Sub-Clause 3.7).
Exceptional Event
Istisno hodisa
Tomonlar nazoratidan tashqari hodisa (1999-yilda — Force Majeure), javobgarlikdan ozod qilish huquqini beradi (Clause 18).
Extension of Time (EOT)
Muddatni uzaytirish
Pudratchi javobgar bo‘lmagan kechikishlar uchun yakunlash muddatini uzaytirish huquqi (Sub-Clause 8.5).
Final Statement
Yakuniy hisob-kitob
Tegishli summalarni yakuniy aniqlash uchun Pudratchining yakunlashdagi hisob-kitobi (Clause 14).
Interim Payment Certificate (IPC)
Oraliq to‘lov sertifikati
Bajarilgan hajmlar va yetkazilgan materiallar uchun oraliq to‘lov bo‘yicha Muhandis sertifikati (Clause 14).
Notice of Dissatisfaction (NOD)
Rozilik bildirmaslik xabari
DAAB qarori bilan rozi emasligi haqida rasmiy xabar bo‘lib, arbitrajga yo‘l ochadi. Muddat o‘tkazib yuborilsa, qaror yakuniy bo‘ladi.
Performance Certificate
Bajarilish sertifikati
Nuqsonlar bartaraf etilib, DNP tugaganidan keyin beriladi; Pudratchi majburiyatlari bajarilganini bildiradi.
Performance Security
Bajarilish ta’minoti
Pudratchi tomonidan bajarilish kafolati sifatida taqdim etiladigan bank kafolati/ta’minot (Sub-Clause 4.2).
Pink Book / MDB
XTB uyg‘unlashtirilgan shakli
Taraqqiyot banklari (World Bank, ADB, EBRD) bilan ular moliyalashtiradigan loyihalar uchun kelishilgan Red Book versiyasi.
Programme
Ishlar dasturi
Pudratchi taqdim etadigan batafsil bajarilish jadvali; muddatlarni nazorat qilish asosi (Sub-Clause 8.3).
Provisional Sum
Shartli summa
Keyinroq belgilanadigan ishlar/yetkazib berish uchun narxga kiritilgan summa; Muhandis ko‘rsatmasi bo‘yicha sarflanadi.
Taking-Over Certificate
Qabul qilish dalolatnomasi
Ishlar yakunlangani va Buyurtmachi tomonidan qabul qilinganini tasdiqlaydi; nuqsonlar to‘g‘risida xabar berish davrini boshlaydi (Clause 10).
Tests after Completion
Yakunlashdan keyingi sinovlar
Qabul qilingandan keyingi ekspluatatsion sinovlar (Yellow/Silver, Clause 12), loyiha ko‘rsatkichlarini tasdiqlaydi.
Tests on Completion
Yakunlashda sinovlar
Qabul qilishdan oldin Ishlar talablarga mosligini tasdiqlovchi sinovlar (Clause 9).
Time-bar (28 days)
28 kunlik muddat
Da’vo to‘g‘risida xabar berish muddati. O‘tkazib yuborish da’vo huquqidan mahrum qilishi mumkin (Sub-Clause 20.2.1).
Unforeseeable Conditions
Oldindan ko‘rib bo‘lmaydigan sharoitlar
Tajribali Pudratchi oldindan ko‘ra olmaydigan maydonning jismoniy sharoitlari (Sub-Clause 4.12); xavf taqsimoti kitobga bog‘liq.
Variation
O‘zgartirish
Clause 13 bo‘yicha Muhandis/Buyurtmachi tashabbusi bilan Ishlardagi o‘zgarish; baholanadi va narx hamda muddatni tuzatishi mumkin.
Hech narsa topilmadi. Boshqa so‘rovni sinab ko‘ring.